Communicatiebunker Regelbau 618 - WOII

Bunkermuseum Antwerpen is een bijzonder museum: het wordt volledig opengehouden door vrijwilligers. Vanuit hun passie voor geschiedenis en erfgoed staan zij in voor de restauratie, conservatie en het beheer van de 11 bunkers in Park Den Brandt en op het Wilrijkse Plein. Ze beheren niet alleen het museum en de eigen collectie, maar geven ook rondleidingen, organiseren evenementen en verzamelen verhalen over de Tweede Wereldoorlog.

Daarnaast speuren vrijwilligers in binnen- en buitenland naar originele objecten en uitrustingsstukken, onderdelen van wapen- of werktuigen. Zo krijgen de bunkers stap voor stap opnieuw hun oorspronkelijke uitzicht. Die inzet maakt het bunkerdorp vandaag een toegankelijke erfgoedsite die de Atlantikwall en de bepalende rol van Antwerpen in de Tweede Wereldoorlog tastbaar maakt.

Onderdeel van de Atlantikwall

De Duitse bezetter bouwde het bunkerdorp in park Den Brandt als onderdeel van de Atlantik Wall. Dat was een 5.000 kilometer lange verdedigingslinie langs de Europese Westkust. Met bunkers, geschut en mijnenvelden probeerde nazi-Duitsland een geallieerde invasie af te slaan. Hoewel de geallieerden bij de landing in Normandië op 6 juni 1944 door een zwakker deel van de linie kon breken, bleef de Atlantikwall nog lang tijd een moeilijk obstakel en eiste hij duizenden slachtoffers.

Het Bunkerdorp in Antwerpen was bestemd voor de staf van het Duitse 89ste Legerkorps, dat de verdediging aan de Belgische Kust en de Scheldemonding in Nederland aanstuurde. De bunkers werden gebouwd volgens het Regelbauprincipe: gestandaardiseerde types die het mogelijk maakten om snel veel bunkers te bouwen. Je vindt hier commandobunkers, manschappenverblijven en een medische bunker. Die vormen samen een zeldzaam ensemble. Het is het enige nog volledig intacte bunkerdorp van dit type in Europa.

Van militaire enclave tot erfgoedsite

Na de geallieerde doorbraak in september 1944 verloor het bunkerdorp zijn militaire functie. Kort voor de bevrijding van Antwerpen werd het hoofdkwartier verlaten. Na de oorlog werd het meubilair en de militaire uitrusting uit de bunkers verwijderd en openbaar verkocht. Hoewel er plannen bestonden om de bunkers te slopen, bleven ze bewaard. In de decennia daarna kregen sommige bunkers een tijdelijk hergebruik, terwijl andere langzaam opgingen het parklandschap. Pas tegen het einde van de 20ste eeuw groeide het besef van de erfgoedwaarde van de site. Ze waren ondertussen eigendom van de stad, die de bunkers door middel van een concessie ter beschikking stelde van de v.z.w. Bunkermuseum Antwerpen.

Op Open Monumentendag wordt de communicatiebunker van het Duitse 89ste legerkorps Regelbau 618 voor het eerst opengesteld voor het publiek. Deze bunker was het communicatiecentrum van het hoofdkwartier van het Duitse 89ste Legerkorps, van waaruit de bevelen werden doorgestuurd naar zo’n 60.000 soldaten die de Atlantikwall langs de Belgische kust en de Nederlandse Scheldemonding verdedigden.

Museumbunker

Je kan op Open Monumentendag ook de museumbunker in park Den Brandt bezoeken, via de parkingang in de Acacialaan. Dit bezoek is betalend. Het bezoek aan de communicatiebunker Regelbau 618 is gratis.

www.bunkermuseumantwerpen.be