Brouwershuis

In 2002, 3 jaar na de sluiting van het museum Brouwershuis, werd de vereniging ‘De Vrienden van het Brouwershuis' opgericht. De Vrienden zetten zich jarenlang met volle overtuiging in voor het behoud van dit uitzonderlijke monument. Vandaag is de restauratie van het pand volop aan de gang en is er uitzicht op een nieuwe toekomst. Die toekomst wordt mogelijk gemaakt door het mecenaat van Boortmalt. Onder hun impuls zal het Brouwershuis een nieuwe bestemming krijgen als educatief centrum, waar de praktijk van het brouwen centraal zal staan. De Vrienden van het Brouwershuis zullen samenwerken met Boortmalt om het historisch gedeelte van het Brouwershuis bezoekbaar te maken.

Zuiver water

In de 15de eeuw leidde de toenemende verzilting van het Scheldewater tot de zoektocht naar een nieuwe bron van drinkbaar water. Dat was vooral van belang voor de bierproductie. Bier was voor veel mensen de belangrijkste drank, omdat het door het koken tijdens het brouwproces veiliger was dan vervuild putwater. Tussen 1486 en 1490 werd daarom de Herentalse Vaart gegraven, een kanaal van enkele kilometers lang dat zuiver water uit het Schijn, ter hoogte van Wommelgem, naar Antwerpen voerde. Toch bleef de verdeling van dat water over de verspreid liggende brouwerijen binnen de stad een belangrijke uitdaging.

Toen Gilbert van Schoonbeke in 1548 in het noorden van de stad 25 hectare moerasgrond omvormde tot een nieuw havenkwartier liet hij er ook zestien brouwerijen optrekken. Om ze van voldoende zoet water te voorzien werd water uit het Schijn via de Herentalse Vaart en de vaart van Dambrugge naar de stad geleid en verzameld in een reservoir, de zogenaamde houwer aan de Rode Poort (bij de huidige Paardenmarkt). Vandaar stroomde het via een ondergrondse leiding, de brouwersriool, naar het Waterhuis.

In het gebouw zelf werd het water opgevangen in een kelderreservoir. Met behulp van een door paarden aangedreven molen en een scheprad werd het vervolgens naar een hoger gelegen reservoir gepompt. Van daaruit werd het via een buizenstelsel verdeeld over de 16 brouwerijen. Die centrale en gecontroleerde watervoorziening maakte een efficiënte en grootschalige bierproductie mogelijk en was cruciaal voor de groei van de Antwerpse brouwindustrie.

Van waterhuis tot Brouwershuis

In 1562 kwam het Waterhuis in handen van de stad Antwerpen. Vanaf 1581 gebruikte het brouwersambacht het gebouw als vergaderplaats, wat mee verklaart waarom het later bekend werd als het Brouwershuis. Op de verdieping bevindt zich nog steeds het rijk uitgewerkte interieur van de raadkamer van de brouwersgilde.

Het gebouw bleef tot in de 20ste eeuw functioneren als waterverdelingscentrum. In de 19de eeuw werd de installatie gemoderniseerd, onder meer door de introductie van pompen en metalen onderdelen, maar het oorspronkelijke systeem bleef grotendeels bewaard. In 1933 kreeg het pand een museale functie. Sinds de sluiting in 1999 was het niet meer toegankelijk, maar de huidige restauratie brengt daar verandering in.

Onze regio's | Boortmalt

https://brouwershuis.org/