Atelierflat Jozef Peeters

De atelierflat van Jozef Peeters bleef uitzonderlijk goed bewaard dankzij aandacht in 1991 van de manifestatie ‘Schoon Volk aan ’t Scheld’, een samenwerking van buurtwerk Zuid en Antwerpen Averechts (nu Expeditie de Stad), om bij de renovatie van deze sociale woningbouw het appartement van Jozef Peeters niet af te breken. De gedrevenheid en volharding van zijn dochter Godelieve zorgde voor de instandhouding van dit uitzonderlijk erfgoed. Nadat haar vader overleed, bleef zij er bijna 50 jaar wonen en wijdde ze haar leven aan het bewaren en uitdragen van zijn werk. Door haar inzet bleef het unieke interieur gevrijwaard van ingrijpende veranderingen. Zelfs tijdens de grondige renovatie van het appartementsgebouw in 1997-1998 waakte zij erover dat de intussen beschermde atelierflat intact bleef. Op keuken en toilet na werd ze zorgvuldig gerestaureerd. Na haar overlijden schonk Godelieve Peeters het volledige interieur aan de stad Antwerpen, waardoor het vandaag nog steeds te bewonderen is en recent opnieuw werd gerestaureerd.

Jozef Peeters

Jozef Peeters (1895-1960) was een pionier van de abstracte kunst in België. Hij combineerde zijn schilderkunst met theoretisch werk en stond in nauw contact met avant-gardekunstenaars in binnen- en buitenland. Het appartement aan de De Gerlachekaai, waar hij vanaf 1924 met zijn echtgenote Pelagia Pruym woonde, vormde het centrum van zijn artistieke activiteit en zijn gezinsleven.

De flat is een uitgesproken gesamtkunstwerk waarin architectuur, kleur en meubilair een geheel vormen. Vanaf 1926 ontwierp Peeters zijn eigen meubels: sober, multifunctioneel en aangepast aan de beperkte ruimte. Hij liet ze uitvoeren door een schrijnwerker en werkte ze zelf af. De muren, plafonds en deuren beschilderde hij met geometrische kleurvlakken die zijn modernistische visie vertalen.

Elke ruimte kreeg een eigen sfeer: de gang in grijs en kaki, de lichte atelierkamer in wit en grijstinten, de kinderkamer in zacht roze en de ouderkamer in ultramarijnblauw en geel. De woonkamer kreeg warme groene, bruine en gele tinten. Kleurvlakken lopen door over muren en plafonds en betrekken ook ramen en deuren in het geheel. Zelfs details zoals plafondlampen en aangepast meubilair – waaronder een rolstoel voor zijn vrouw – maken deel uit van het totaalconcept.

Restauratie

Ook bij de restauraties speelde Godelieve Peeters een cruciale rol. Toen muurschilderingen verdwenen waren na werken, had zij het oorspronkelijke kleurenschema meteen opnieuw aangeduid. Dankzij haar ingrepen en oude foto’s konden de schilderingen getrouw worden gereconstrueerd. Haar waakzame zorg zorgde ervoor dat het appartement niet alleen bewaard bleef, maar ook in zijn oorspronkelijke samenhang kon worden hersteld en beleefd.