ADVN

Het ADVN is inmiddels al bijna 30 jaar lang gevestigd in een voormalige stadsschool voor meisjes. Sinds 1997 biedt het pand onderdak aan het erfgoed van de Vlaamse beweging en andere nationale bewegingen. De vele klaslokalen die voorheen dienstdeden als lesruimte, functioneren vandaag als bureau, depot, leeszaal of publieksruimte. De vroegere speelplaats werd enkele jaren geleden omgevormd tot de ‘Juffertuin’, een groene oase waar bezoekers vrij van kunnen genieten. Het gebouw is 145 jaar oud en is toe aan renovatie. De volgende maanden wordt een grote stap gezet en wordt de voormalige turnzaal grondig vernieuwd. De zaal zal worden gebruikt als polyvalente publieksruimte voor expo’s, boekvoorstellingen, lezingen en workshops. Het is de start van een renovatie die het gebouw duurzamer en mooier zal maken zodat het komende decennia optimaal kan functioneren en schitteren.

Het ADVN huist in een uniek historisch schoolgebouw, ontworpen in 1879 door stadsarchitect Pieter Dens. Het behoort tot een van de best bewaarde schoolgebouwen van Antwerpen.

De school werd opgestart eind 19de eeuw toen de stad meer budget vrijmaakte voor het openbaar meisjesonderwijs. Tegelijkertijd woedde de nationale schoolstrijd, een politiek conflict dat ervoor zorgde dat het vak godsdienst werd geschrapt uit het lesrooster van het stedelijk onderwijs.

In neorenaissancestijl ontwierp Dens een U-vormig gebouwencomplex rond een rechthoekige speelplaats, dat aan 1 kant werd afgesloten door een turnzaal. Hoewel het gebouw een sobere uitstraling heeft, onderscheidt het zich door heel wat decoratieve details, zoals smeedijzeren sierelementen en kleurrijke, geglazuurde tegels met bloemmotieven. Oorspronkelijk bestond de binnenplaats deels uit een gietijzeren constructie met glazen afdaken. In het interieur van de turnzaal zijn onder meer het houten dakgebinte en de ingebouwde muurkasten bewaard gebleven.

Sporen van de school

De school begon in 1882 als de ‘Ecole moyenne de desmoiselles’, een Franstalige en betalende bevorderingsschool voor de elite uit de Antwerpse ‘bonne bourgeoisie’. Later groeide ze geleidelijk uit tot een Nederlandstalige stadsschool, beter bekend als SOM1 of Stedelijk Onderwijs voor Meisjes nr. 1. Tot 1981 was het een lagere school. Daarna werd het gebouw ingenomen door het Stedelijk Hoger Instituut voor Sociale Studiën, tot het ADVN er in 1996 zijn intrek nam. Vandaag heeft het schoolmeubilair plaats gemaakt voor het archief, maar de sporen van het verleden zijn nog duidelijk zichtbaar: de vele traphallen, de hoge lokalen met vestiaire, hier en daar nog een schoolbord en uiteraard de oude turnzaal.

Tekst: Sophie Gyselinck

www.advn.be